Relaties

Zoeken naar onderwerpen in meer dan 100 christelijke websites

transparant.jpg
Open zoekscherm

Kwetsbaar

Kwetsbaarheid wordt vaak geassocieerd met schaamte, vertrouwelijkheid, zwakte en angst. Kwetsbaarheid is een voorwaarde voor intieme relaties en hechte vriendschappen. Kwetsbaarheid is een houding van transparantie. Jezelf kwetsbaar opstellen is voor sommige mensen niet eenvoudig. Het is een keuze om jezelf te laten kennen en een ander het recht te geven in je leven te spreken. Openheid is hierbij de uitgangspositie.

 

Kwetsbaarheid is: ervoor kiezen om jezelf te laten kennen. Ieder mens heeft gevoelens die van alles te maken hebben met onze behoeften. Eén van die behoeften in het kader van kwetsbaarheid is het verlangen naar geborgenheid en het geborgen zijn bij de ander. Het is in onze maatschappij, waarin uiterlijke schijn, onafhankelijkheid en snel leven de boventoon lijken te voeren, niet eenvoudig om ervoor uit te komen dat je een ander nodig hebt. En toch is het zo. De betekenis van het woord kwetsbaar is volgens Van Dale: "gekwetst kunnen worden". Dit zal iedereen bekend in de oren klinken. De meeste mensen lijken zelfs alleen al bij het horen van het woord 'kwetsbaar' in elkaar te krimpen. Het kan eng zijn en pijn opleveren. Soms wordt kwetsbaarheid zelfs op één lijn gezet met zwak en zielig. Zelden wordt het in verband gebracht met een houding van transparantie, waarvoor je kiezen kunt. Kwetsbaarheid is een keuze om jezelf te laten kennen en een ander het recht te geven in je leven te spreken.

 

Wat is kwetsbaarheid?

 

Wat houdt het nu eigenlijk in om kwetsbaar te zijn? De meeste mensen noemen onderstaande zaken:

  1. Je gedachten, je gevoelens/emoties en je gedrag met de gevolgen daarvan bespreekbaar maken. Met andere woorden: jezelf aan de ander laten zien; jezelf laten kennen.

  2. Iets in vertrouwen over jezelf vertellen wat je klein maakt of pijn doet.

  3. Iets over jezelf vertellen (bijvoorbeeld voorvallen/gebeurtenissen uit je verleden).

  4. Iemand je zwakke kanten laten zien.

  5. Erkennen dat je anderen nodig hebt. Dit gaat in tegen de mythe van vandaag de dag, dat je onafhankelijk moet zijn, dat je alles zelf moet kunnen doen.

  6. Risico’s durven nemen; met name durven te veranderen in je relatie met anderen ondanks je angst(en).

Bovenstaande zaken gebeuren niet automatisch. Ten eerste wordt het je vaak niet van jongs af aan geleerd. Misschien ben je meer gewend aan opmerkingen als "jongens huilen niet, dus flink zijn", "alleen watjes praten over gevoelens", "doe maar net alsof het je niet raakt" en vul zelf maar verder aan. Kwetsbaar zijn is echter een keuze.

 

Wat zijn de risico's van kwetsbaarheid?

Mensen kiezen vaak niet voor kwetsbaarheid omdat het risico’s met zich mee lijkt te brengen. Lijkt, omdat de angst die ons er regelmatig van weerhoudt om die keuze te maken, vaak groter is dan het werkelijke probleem. Dit neemt niet weg dat kwetsbaarheid risico’s met zich meebrengt.

 

Het woord kwetsbaar betekent niet voor niets gekwetst kunnen worden. Enkele van de risico’s zijn:

  • Mensen kunnen te dicht bij je komen. Dat ze over je grenzen heen gaan, wat irritaties en/of meningsverschillen op kan leveren.
  • Je zou alleen gelaten kunnen worden (op verschillende manieren en niveaus). Je vertelt bijvoorbeeld aan je beste vriendin dat je graag wat meer tijd voor jezelf wilt hebben, omdat ze elke avond op de koffie wil komen en jij ook nog tijd voor je gezin wilt hebben. Vervolgens kijkt ze je niet eens meer aan, wanneer je haar tegenkomt.
  • Een ander kan er misbruik van maken. Je vertelt bijvoorbeeld iets in vertrouwen aan je tante en vervolgens weet de hele familie het.
  • Je kunt bang zijn voor het oordeel van de ander. Je laat iemand weten waar je moeite mee hebt, en hij vindt je maar een aansteller.
  • Kwetsbaarheid kan pijn met zich meebrengen. Teleurstellingen, vroegere ervaringen en/of vervelende opmerkingen kunnen aanleiding zijn om muren om je heen te bouwen. En in plaats van te kiezen voor kwetsbaarheid, trek je jezelf meer en meer terug. Met als mogelijk resultaat: eenzaamheid.

Het niet praten over de dingen die je meemaakt en je beïnvloeden, kan grote gevolgen hebben. Na verloop van tijd moeten die opgehoopte ‘geheimen’, negatieve gevoelens en/of spanningen er vaak toch uit. Dit kan zich soms vertalen in lichamelijke klachten, zoals hoofdpijn en dergelijke. In plaats van jezelf te laten kennen, in plaats van voor kwetsbaarheid te kiezen, kun je al dan niet bewust hebben gekozen om te vluchten in plaats van te praten. Enkele voorbeelden van zaken waarin je kunt vluchten, zijn: eten, werk, seks, sport, televisie, drugs alcohol, enzovoorts. Met een mogelijke verslaving tot gevolg. Toch zorgt kwetsbaar zijn en blijven ervoor dat je minder snel hoeft te vluchten.

 

Wat levert kwetsbaarheid op?

Wat levert kwetsbaarheid nu op? Kwetsbaarheid kan de volgende positieve gevolgen hebben:

 

Vertrouwen krijgen

Wanneer een ander merkt dat jij je kwetsbaar opstelt, is de kans groot dat de ander daar ook voor kiest en jou in vertrouwen neemt.

 

Vriendschap/relatie

Als je een goede vriend wilt hebben, zul je er zelf ook één moeten zijn. Zie ook hierboven.

 

Begrip

Iemand kan je vaak pas begrijpen en dus begrip voor bijvoorbeeld je gedrag opbrengen wanneer hij/zij wat achtergrondinformatie van jou heeft gekregen. Dit neemt niet weg dat je verantwoordelijkheid blijft houden over jouw gedrag. Het helpt bijvoorbeeld om te weten dat je buurvrouw hooikoorts heeft, wanneer zij elke keer de bloemen, die je haar geeft, meteen buiten weggooit. Wat overigens niet wegneemt dat zij dat zelf ook kan uitleggen.

 

Respect

Vaak krijg je meer respect voor iemand als je weet, wat die persoon al allemaal achter de rug heeft.

 

Medeleven ontvangen

Wil iemand dat er meer mensen met hem of haar mee kunnen leven in moeilijke tijden, dan zal hij of zij moeten kiezen voor kwetsbaarheid.

 

Opluchting

Dit is heel herkenbaar. Je loopt al tijden rond om iets op te biechten en je stelt het maar uit. Als je het dan eindelijk gezegd hebt, valt er vaak een grote spanning van je af.

 

Vrijheid

In plaats van met geheimen en spanningen rond te lopen, ervaar je ruimte. Ruimte om jezelf te mogen zijn. Kwetsbaar zijn maakt dat je niet hoeft te vluchten. Iedereen mag jou kennen. De waarheid maakt vrij.

 

Groei van jou als persoon

Je keuze voor kwetsbaarheid brengt over het algemeen met zich mee dat anderen in je leven mogen spreken. Dit kan je helpen/leiden in je veranderingsproces. Hierdoor ontwikkelt je identiteit zich.

 

Echtheid en intimiteit

Door jezelf kenbaar te maken, worden je relaties dieper en echter. Dit kan je een gevoel van intimiteit geven.

 

Kwetsbaarheid en de Bijbel

God heeft ons juist geschapen als kwetsbare mensen. Kijk maar mee naar wat er in Genesis staat geschreven: "En de Here God zeide: Het is niet goed, dat de mens alleen zij." (Genesis 2:18a, NBG).

 

Wij zijn geschapen door God - naar Zijn evenbeeld - met de behoefte aan iemand anders. Om relaties te hebben, met God en met anderen. In de hof in Eden liepen de man en de vrouw samen rond. Zonder schaamtegevoel, ook al waren ze naakt, en vrij in relatie met God en elkaar. De mensen voelden zich veilig en konden zich volledig toevertrouwen aan elkaar zonder bang te zijn voor verwijdering of afwijzing.

 

Schaamte

Met de zondeval (zie Genesis 3) is er schaamte, angst en verdeeldheid gekomen. Angst voor afwijzing, angst om jezelf echt te laten kennen. Dus zet maar maskers op! Maskers van succes, onafhankelijkheid, vrolijkheid, enzovoorts. Ofwel: doen alsof. Een voorbeeld: na een lange, zware dag staan er een paar vrienden op de stoep die graag op de koffie komen. En alles wat jij op dat moment wilt, is rust en tijd voor jezelf. Zeg je dan: "Oh wat leuk dat jullie op bezoek komen!". Het toneelspelen - iets dat we allemaal wel eens doen - is echter slechts een tijdelijke oplossing. Uiteindelijk doe je namelijk de ander en jezelf meer pijn.

 

Openheid

Voor het veranderen van onszelf en om onze relaties te verdiepen, is kwetsbaarheid nodig. Openheid is hierbij de uitgangspositie. Je mag een keuze maken ondanks de mogelijke leeuwen en beren (angsten) die je ziet. Is het niet fantastisch dat God hierin voorziet. "Want God geeft ons niet een lafhartige geest, maar een sterke geest vol liefde en bedachtzaamheid" (2 Timotheüs 1:7, NBG).

 

Ruimte voor emoties

Emoties. We kunnen er ontzettend mee worstelen. Soms zit er diep in ons boosheid, maar vinden we het moeilijk die te uiten. Of we zijn intens verdrietig, maar het lukt ons niet om te huilen. Gedeeltelijk wordt dat bepaald door onze cultuur: voor ons Nederlanders is het nu eenmaal niet vanzelfsprekend om luidkeels uiting te geven aan wat er in ons omgaat.

 

Boosheid en verdriet

Ook als christenen denken we al snel dat emoties als boosheid en verdriet ongepast zijn. We hebben immers te dragen wat de Here ons geeft, ook al is dat nog zo pijnlijk? Toch ondersteunt de Bijbel deze visie niet altijd. In de Psalmen bijvoorbeeld wordt ruimte gegeven aan allerlei emoties. Denk hierbij aan Psalm 42. De psalmist schreeuwt tot God (vers 2) en spreekt over zijn tranen (vers 4) en zijn onrust (vers 6). Emoties zijn niet voorbehouden aan het Oude Testament. In Johannes 11:33-35 lezen we over Jezus dat Hij heftig bewogen werd en dat Hij weende.

 

Gevoelens onderdrukken

Emoties niet erkennen kan allerlei gevolgen hebben. Mensen die hun gevoelens onderdrukken lopen het risico dat hun emoties zich via hun lichaam gaan uiten. Zij kunnen last krijgen van hoofdpijn, vermoeidheid en depressie. Anderen vluchten voor hun emoties door zichzelf af te leiden. Zij doen dit door zich bijvoorbeeld helemaal op hun werk te storten. Anderen vluchten in een verslaving aan alcohol of drugs. Of het nu door werk of verslaving is, in beide gevallen worden de gevoelens verdoofd.

 

Emoties uiten

Emoties leren uiten is niet gemakkelijk. Vaak zijn mensen in het verleden belachelijk gemaakt of genegeerd als zij wél hun emoties uitten; daarom durven ze nu niet meer te laten zien wat er echt in hun omgaat. Het is belangrijk om juist met deze kwetsbaarheid naar de Here te gaan. Bij Hem zijn onze emoties veilig. Hij kent ze en in Christus heeft Hij ze zelf ervaren. Wie Psalm 42 leest ziet dat het toegestaan is om ons leed te klagen bij God, maar ook dat Hij uitkomst zal bieden: "Hoop op God, want ik zal Hem weer loven; Hij is de volkomen verlossing van mijn aangezicht en mijn God.

 

Bron: www.dehoop.org