Relaties

Zoeken naar onderwerpen in meer dan 100 christelijke websites

transparant.jpg
Open zoekscherm

We krijgen er allemaal wel eens mee te maken: angst. Soms is angst gezond en zet hij ons in beweging als we in gevaar zijn. Angst kan soms echter ook met ons op de loop gaan. Wij spraken met Jef De Vriese over ongezonde angst en hoe we die kunnen bevechten.

Jef De Vriese is klinisch psycholoog en directeur van het Centrum voor Pastorale Counseling in het Vlaamse Heverlee (CPC Nederland is onderdeel van De Hoop). “Angst hoort bij het leven,” vertelt hij. “Angst helpt je om hard weg te rennen wanneer je in een gevaarlijke situatie bent. Angst verhoogt je zenuwachtigheid voor een examen, zodat je gaat studeren. Het is dus nuttig omdat het helpt om problemen aan te pakken. Gezonde angst motiveert je en geeft je energie om aan de slag te gaan of op gepaste wijze te vluchten.”

Beheerst
Angst kan mensen echter ook belemmeren. Jef: “Bij overdreven angst ga je moeilijke omstandigheden vermijden in plaats van dat je er iets aan doet. Ongezonde angst ondermijnt je denken en je handelen. Je durft niet meer op straat te komen, ook als het veilig is. Je hebt faalangst voor een examen, wat ervoor zorgt dat je juist in paniek alles vergeet. Je wordt dan door angst beheerst.”

Oorzaken
Ongezonde angst kan verschillende oorzaken hebben. Jef: “Soms ben je bang omdat je dat geleerd hebt in je opvoeding. Je zag je ouders met schrik reageren op bepaalde omstandigheden, en dat doe jij nu ook. Of misschien heb je ondervonden dat je aan een bepaalde schrikwekkende situatie niets kunt verhelpen. De hulpeloosheid die je ervaart, leidt ertoe dat je ook geen initiatief meer neemt om het op te lossen.” Angst kan ook te maken hebben met angstige ervaringen. “Werkloosheid, ziekte, financiële crisis, geweld, misbruik en andere bedreigende ervaringen, kunnen aan de basis liggen van angst die je belemmert om goed te functioneren. Soms heb je die ingrijpende gebeurtenissen echt meegemaakt. Soms ben je bang dat een trauma zich zal voordoen. Dus probeer je die nare ervaring te vermijden.”

Vervreemding
Jef legt uit dat alle angst ontstaat door de vervreemding van God. “De eerste melding van angst in de Bijbel vind je onmiddellijk na de zondeval. De mens is zijn identiteit verloren. Gods doel voor zijn leven is aangetast. Adam en Eva hadden een verbroken relatie met hun Schepper, een gebroken eenheid met elkaar, en ze wisten dat ze zouden sterven. Als alle relaties met God, je naaste en jezelf ontredderd zijn, voel je diepe eenzaamheid. Je bent niet in staat om je leven vorm te geven zoals je wilt. Dan voel je angst om je bestaan en de zin daarvan.”

Vluchten
De meeste mensen die problemen met angst hebben, zijn zich niet bewust dat die angst uiteindelijk voortkomt uit een verbroken relatie met de Schepper. Jef ziet dat mensen met angst juist proberen om een relatie met God en met mensen te vermijden of te controleren. Jef: “Angst zoekt bescherming achter ‘schorten maken’, in vluchten ‘tussen de bomen in de hof’, met andere woorden: in dingen die God geschapen heeft in plaats van in Hem Zelf. Je kunt denken aan drugs, alcohol, internet, fanatieke sportbeoefening, fantasie, geld, carrière, macht, et cetera.”

Overwinnen
Hoe kunnen wij ongezonde angst nu overwinnen? Jef: “De oplossing voor elke vorm van belemmerende angst ligt in de liefde. Liefde drijft de vrees uit. Liefde opent je voor anderen. Angst overwinnen begint met het leren kennen van de veilige liefde van God, en van daaruit te leren moeilijke omstandigheden met moed aan te pakken.” Jef benadrukt dat verschillende vormen van angst verschillende benaderingen kunnen vragen. “In essentie gaat het er echter om dat mensen met angst anders gaan leren denken. Het uitgangspunt daarbij is Filippenzen 4:6-7. Blijf bidden met dankzegging, en vertrouw erop dat God je gedachten zal behoeden. Het gaat stap voor stap: jij doet wat jij kunt doen in het veranderen van jouw gedachtepatronen en je leert vanuit geloofsvertrouwen handelen zonder angst. God zal je op die weg bewaren.” 

De Hoop Nieuws, mei 2012

Voor meer informatie en hulp zie:  Angst